Bytom      Chorzów      Gliwice      Katowice      Mikołów      Ruda Śląska      Świętochłowice      Tychy      Zabrze    
        
Poniedziałek, 18. listopada 2019, Imieniny: Klaudyny Romana Tomasza      
Szukaj: w  
     esil.pl dla Ciebie: Oglądnij zdjęcia w naszej najnowszej galerii!
Strona główna: Wiadomości

» Żydzi tarnogórscy. Historia i pamięć

Żydzi tarnogórscy. Historia i pamięć

Tarnowskie Góry, 10-09-2015
 
+ powiększ

Stara fotografia, a na niej dwaj mali chłopcy - koledzy, którzy trzymają się za ręce. Obaj są z Tarnowskich Gór i nie wiedzą jeszcze, jak odmienna czeka ich przyszłość. Jeden z nich przez swoje żydowskie pochodzenie uciekał będzie przed nazistowską pożogą przez Berlin i Amerykę Południową i uda mu się przeżyć. Drugi zostanie esesmanem. Nie spotkają się na szczęście podczas wojny, nie spotkają sie też nigdy później. Ta historia i wiele innych, a przede wszystkim niezwykle ciekawe relacje historyków poparte archiwalnymi materiałami, składają się na film "Żydzi tarnogórscy. Historia i pamięć", którego autorami są Marek Panuś i Krzysztof Stręcioch.

Premiera dokumentu miała miejsce 9 września w szczelnie wypełnionej przestrzeni domu przedpogrzebowego na żydowskim cmentarzu. Widzów było tak wielu, że film pokazano aż dwa razy!

Prace nad dokumentem trwały ponad rok. W nagraniach udział wzięli Adriana Dawid, Maria Góra, Beata Kiszel, Irma Kozina, Artur Lubos, Gerda Panofsky, Dariusz Walerjański oraz Stanisław Wyciszczak. Narracja opiera się o najważniejsze wątki z dziejów społeczności żydowskiej w Tarnowskich Górach. Uzupełniają je wybrane historie, wspomnienia oraz refleksje, nadające produkcji osobliwy charakter.

Walorem filmu jest zaprezentowanie w nim wielu materiałów archiwalnych, pochodzących ze zbiorów m.in. Muzeum w Tarnowskich Górach, Muzeum w Gliwicach, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu czy Jewish Historical Museum w Amsterdamie.

Pierwsi Żydzi zaczęli pojawiać się w Tarnowskich Górach już w XVII wieku. Początkowo nie cieszyli się jednak pełnym wachlarzem swobód. Zmianę przyniósł edykt emancypacyjny wydany w 1812 roku – Żydzi mogli odtąd dokonywać swobodnego wyboru zawodu oraz miejsca zamieszkania.
- W 1815 roku powstała w mieście gmina żydowska, który liczyła początkowo tylko 24 osoby. Bardzo dobra koniunktura gospodarcza spowodowała, że do Tarnowskich zaczęło przybywać coraz więcej Żydów – mówi w filmie Beata Kiszel z tarnogórskiego Muzeum.

W 1885 roku na terenie miasta mieszkało już około 600 osób wyznania mojżeszowego, a w 1822 roku wyznaczony został na przedmieściach miasta cmentarz żydowski. – W dziejach Żydów tarnogórskich były dwie synagogi. Pierwsza z nich wybudowana została w 1832 roku, z czasem jednak, gdy żydowskiej społeczności przybywało, gmina żydowska podjęła decyzję o budowie nowej synagogi. 1 września 1864 roku została ona poświęcona i oddana do użytku – opowiada historyk Dariusz Walerjański.

W latach 40. XIX wieku powstała w Tarnowskich Górach szkoła żydowska. Zachowane dokumenty pokazują, że w latach 60. uczęszczało do niej 65 osób. W mieście istniała także rytualna łaźnia czyli mykwa. Początkowo mieściła się ona na ulicy Strzeleckiej, a w 1899 roku wybudowano nowy obiekt przy ulicy Lompy.

Rok 1939, wojna i holokaust zamknęły bogatą 120 letnią historię żydowskiej społeczności na terenie miasta. Po tarnogórskich Żydach pozostały kamienice, w których mieszkali, cmentarz, Plac Synagogi. Zniszczoną podczas wojny żydowską świątynię upamiętnia od 2006 roku pomnik w kształcie kolumny, ufundowany przez Tarnogórską Fundację Kultury i Sztuki w ramach projektu "Tarnogórzanie dla pamięci", którego autorami byli Artur Lubos i Krzysztof Mazik.

- Pretekstem do przypomnienia żydowskiego rozdziału w historii miasta jest, przypadająca w tym roku, 200. rocznica powstania gminy żydowskiej w Tarnowskich Górach – podkreślają autorzy filmu.

Projekcji będzie towarzyszył występ wiolonczelowy oraz wystawa reprodukcji dawnych fotografii i planów. Pokaz stanowił także okazję do zwiedzenia żydowskiego cmentarza.

Wydarzenie współfinansowane było przez Miasto Tarnowskie Góry. Honorowy patronat objął Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Organizatorzy to: Tarnogórska Fundacja Kultury i Sztuki. Partnerzy: Art Studio Oho, TOTU. Magia reklamy. Patronat medialny: TVP Katowice, TG Stacja, Gazeta Wyborcza Katowice, Tygodnik Gwarek, Portal Powiatu Tarnogórskiego

Marek Panuś – jest historykiem. Współpracuje z wieloma podmiotami lub działa samodzielnie w zakresie popularyzacji historii Tarnowskich Gór.

Krzysztof Stręcioch – projektant graficzny. Ma na koncie różnego rodzaju doświadczenia artystyczne, w tym liczne projekty tarnogórskie.

Kolejne prezentacje dokumentu już wkrótce. To dobrze, bo ten film warto zobaczyć!

Skomentuj wiadomość »
Źródło: Biuro Prasowe Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach


 
Dodaj swój komentarz brak komentarzy
Imię / Nick
Tytuł
Komentarz
(max. 1000 znaków)

 

 

: esil.pl poleca :
 

Śląski internetowy poradnik medyczny
Śląski internetowy poradnik medyczny
 

Prostujemy Obraz Śląska
 

NASI PARTNERZY

R E K L A M A





Wiadomości · Imprezy · Katalog firm · Ogłoszenia · Przegląd prasy · Repertuar kin · Felietony · Galerie · Konkursy

^ do góry · Strona główna · Kontakt · O nas · Reklama · Nasi Przyjaciele · Katalogi www · Najnowsze · Kanały RSS
Copyrights © 2005-2019 esil.pl
kontakt: info@esil.pl
2019-11-18 03:49:46 0.11871600151062 14



Na naszych stronach internetowych stosujemy pliki cookies. Korzystając z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z Polityką prywatności.Akceptuję, nie pokazuj więcejCzym są pliki "cookies"?